(( یا ایها الرسول ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل رسالته و الله یعصمک من الناس ان الله لا یهدى القوم الکافرین )) (۸۲)
یعنى : (اى پیامبر! آنچه از جانب تو نازل شده است آن را به مردم برسان . و اگر این کار را انجام ندهى ، پیام خدا را نرسانده اى . خداوند تو را از شر دیگران حفظ مى کند و خداوند قوم کافر را هدایت نمى کند.)
این آیه شریفه ، هنگام مراجعت آن حضرت ، از (حجه الوداع ) نازل شد. و به دنبال نزول آیه شریفه ، پیامبر اکرم دستور داد تا مردم در (غدیر خم ) جمع شوند و آنگاه على بن ابیطالب - علیه السلام - را به خلافت منصوب فرمود.
در تمام قرآن مجید، خطابى به این سنگینى به آن حضرت نشده است که ظاهر آن بسیار معتدل اما محتواى آن بسیار خشن و خطرناک است . خلاصه آن چنین است که خداوند مى فرماید: اگر این کار را نکنى ، تو پیامبر نافرمانى هستى و از نبوت ساقط هستى و دیگر پیامبر من نخواهى بود؛ چون اگر پیامبر، امر خدا را اطاعت نکند از پیامبرى ساقط است .
بهر حال (بلغ ما انزل ) حاکى است که قبلا خلافت على - علیه السلام - نازل شده بود اما هنوز تبلیغ آن نرسیده بود که خداوند در آنجا به پیامبر اکرم فرمود: برسان آنچه را که قبلا نازل شده است .
(( و ان لم تفعل بلغت رسالته )) ضمیر (رسالته ) خواه به همه رسالت برگردد و یا به آن فرمان بخصوص ، در هر حال ، عدم تبلیغ آن ، مساوى با سقوط نبوت آن حضرت بود.
(( والله یعصمک من الناس )) این قسمت ، نشان مى دهد که پیامبر اکرم (ص ) باطنا ناراحت بود از اینکه مردم جریان خلافت را چطور تعبیر خواهند کرد. و آیا اختلاف پدید مى آید. آیا خواهند گفت با این همه صحابه ، چرا داماد خود را مقدم کرد؟ و... ولى خداوند فرمود: از اجراى رسالت خویش ، وحشت نکن خداوند نگهدار و حافظ تو مى باشد.
(( والله لا یهدى القوم الکافرین )) این قسمت ، حکایت از این دارد که نقشه دیگران ، خنثى خواهد شد و خداوند نخواهد گذاشت که کار انکار کنندگان ، پیش برود و موفقیتى به چنگ آورند.
واحدى نیشابورى (متوفاى ۴۶۸ هجرى ) در اسباب النزول ، صفحه ۱۱۵ ذیل همین آیه شریفه نقل کرده است که : ابوسعید خدرى گفت : این آیه در روز غدیر هم درباره على بن ابیطالب نازل گردید.
فخر رازى در تفسیر کبیر خود (۸۳) مى گوید: (( ... نزلت الآیه فى فضل على و لما نزلت هذه الآیه اخذ بیده و قال : من کنت مولاه فعلى مولاه اللهم و ال من والاه و عاد من عاداه )) (۸۴)
نیازى به ذکر منابع نیست چرا که شیعه ، به این مطلب اتفاق دارد. علامه امینى در الغدیر (۸۵) آن را از سى کتاب معتبر اهل سنت نقل کرده است .
آیه اکمال الدین

Zugriffe: 1063